Эксээмэн хас биирдиибитин долгутар

Экзамен диэн тыл латинскайтан перевода «тургутуу» диэн. Ханнык баҕарар киһи билиитин тургутан көрүү – бу стрессовай ситуация буолар. Долгуйуу, ыгылыйыы, саарбахтааһын хас биирдии киһини таарыйар. Маннык түгэҥҥэ киһи настройкатыттан улахан тутулуктаах. Долгуйуу, ыгылыйыы- бэйэлээх бэйэбит санаабыт иһиттэн үөскээн тахсар көстүү. « Барыта үчүгэй буолуо, сатаныа » диэн сыаналанар буоллаххына, эрэллээх санаа баһыйан бэйэ5эр үчүгэйи ыҥыран ыла5ын. Оттон төттөрүтүн эрдэттэн «барыта кыаллыа суоҕа» диэн санааҕа ыллардаххына, табыллыбаты бэйэҕэр тардаҕын.
Бэлэмнэнии хайдах баран иһэрэ уонна ситиһиилээхтик туттарыы бэйэҕиттэн улахан тутулуктаах.
Эксээмэҥҥэ бэлэмнэнэргэ сүрүн хардыылар:
• Сөптөөх режимы тутуһун (үлэни, сынньалаҥы аттарыы).
• 7-8 чаастан аҕыйаҕа суох утуйуохтааххын, сылайбыккын устаргар туһалаах.
• Эт-хаан өттүнэн чэбдигирдэр хамсаныылары оҥоруу (үҥкүүлээн, зарядкалаан ыл).
• Үлэни аттарыы, ыгылыйбат, долгуйбат гына бириэмэни сөптөөхтүк аттаран бэлэмнэнии.
• Битэмииннээх, иҥэмтэлээх аһылык.
• Үчүгэйи санаа, куһаҕаны ыраланыма.

 Дьарыктанар миэстэҕэ болҕомто ууруохха наада. Анал остуол баара биллэн турар улахан суолталаах. Дьарыктанар сиргитигэр аралдьытар, болҕомтону тардар туора мал суох буолуохтаах. Холобур, телевизор холбонон туруо суохтаах.
 Сынньалаҥ кэмигэр өй үлэтиттэн ураты атын дьарыкка болҕомто ууруллуохтаах. Холобура, хамсанан, сүүрэн-көтөн, дьиэ үлэтин үлэлээн (телефоҥҥа, телевизорга, компьютерга олорума).
 Сибиэһэй салгын уонна чуумпу услуобуйа туһунан умнуо суохтааххыт.
«Чтобы увидеть радугу, нужно переждать дождь» диэн этии баар. Онон бу кэм барыта ааһыа, этэҥҥэ буолуо диэн эрэн!

Психолог Арылахова М.А.